JPK - Oprogramowanie dla firm

JPK - Oprogramowanie dla firm

Wzorem wielu państw Unii Europejskiej   (m.in. Portugalia, Wielka Brytania, Dania, Holandia, Litwa, Luxemburg, Austria, Belgia,   Niemcy, Słowenia, Szwecja)   Polska wprowadza od b.r. Jednolity Plik Kontrolny (JPK).  

JPK jest zbiorem danych, generowanych z systemów informatycznych podatnika poprzez eksport do pliku o odpowiednim formacie. Składa się nań zestaw dokumentów o operacjach gospodarczych takich jak ewidencje zakupu i sprzedaży VAT , księgi rachunkowe, faktury VAT,   wyciągi bankowe,   magazyn lub w przypadku mniejszych przedsiębiorców podatkowa księga przychodów i rozchodów bądź ewidencja przychodów. Eksporty są ustandaryzowane wg schematu XML, co usprawnia ich dalsze przetwarzanie. Dzięki wdrożeniu JPK przedsiębiorca zyskuje możliwość, przy użyciu programów komputerowych, przekazywania danych finansowych organom podatkowym w ujednoliconej formie. Wymagane pliki mogą być generowane (za dany okres) na żądanie   organów skarbowych lub jak w przypadku ewidencja zakupu i sprzedaży VAT przesyłane comiesięcznie w terminie zgodnym z wysyłką deklaracji VAT.

Systemy ERP

JPK to   rozwiązanie mające na celu usprawnienie pozyskiwania przez aparat skarbowy informacji ułatwiających proces kontroli podatnika w zakresie jego działalności oaz kontroli krzyżowych w zakresie porównywania zapisów operacji księgowych i gospodarczych pomiędzy podmiotami zawierającymi transakcje. Według ustawodawcy jest to również narzędzie ułatwiające podmiotom gospodarczym sporządzanie raportów finansowych oraz rozliczeń między przedsiębiorcą a urzędem skarbowym.   Według założeń Ministerstwa Finansów   ma także znacząco skrócić kontrole skarbowe   u podatników.

Wprowadzenie   nowych przepisów wymaga od podatników dostosowania używanych programów komputerowych lub ich wymiany na nowe.

Rynek dostawców oprogramowania możemy w dużym uproszczeniu podzielić na systemy ERP stosowane w dużych i średnich przedsiębiorstwach   gdzie mamy kilku poważnych graczy i szereg rozwiązań autorskich oraz oprogramowanie dla małych i mikro firm sprzedawane niemal masowo gdzie rynek odbiorców   to setki tysięcy licencji dostarczane przez sporą liczbę producentów. Twórcy systemów ERP dla dużych i średnich przedsiębiorstw temat dostosowania swoich produktów do wymogów JPK w większości mają już za sobą. 

Konieczność wdrożenia JPK od 1 lipca 2016 roku objęła ponad   5 tysięcy podatników spełniających kryterium dużego przedsiębiorstwa.

Niedoskonałości systemu

Po kilku miesiącach jakie upłynęły od pierwszych wysyłek plików do serwerów Ministerstwa Finansów znane są już problemy jakie napotkano w raportowaniu JPK. Jednym z nich jest rzetelność i jakość danych wprowadzanych do własnego systemu, w niektórych wypadkach również struktura zapisu tych danych. Innym jest wydajność dotychczasowych programów w przypadku generowania bardziej skomplikowanych raportów.   Podobne problemy zapewne dotkną również firmy, które zostaną objęte obowiązkiem w kolejnych terminach. Należy pamiętać,   że większość dużych przedsiębiorców ma własne lub wynajęte zespoły zajmujące się modernizacją software’u. Mali i mikro przedsiębiorcy, w większości nie posiadający stałych umów na obsługę oprogramowania, będą musieli poradzić sobie sami lub pozostanie im liczyć na dostępność czasu serwisantów zatrudnionych w firmach wdrażających oprogramowanie. Z tą ostatnią może być różnie szczególnie w sytuacji dużego popytu na instalację update’ów.

Koszt dostosowania oprogramowania w większości wypadków poniesie użytkownik. Dużo zależy od rodzaju umowy jaka nabywcę oprogramowania łączy z producentem. Tam gdzie przedsiębiorca zapewnił sobie w umowie z dostawcą systemu jego dostosowanie do obowiązujących wymogów prawnych koszt poniesie producent.   To zdecydowanie nie częsta   sytuacja na rynku. W większości wypadków koszt będzie przerzucony na klientów. Dla branży informatycznej jest to niewątpliwie czas żniw. 

Odpowiednio dostosować

Trudno określić jednoznacznie koszt przebudowy oprogramowania. Wiele zależy od indywidualnej strategii producentów. Wśród nich możemy napotkać zróżnicowane podejścia do modernizacji oprogramowania własnego autorstwa. Niektórzy zastosują rodzaj nakładki w postaci nowych raportów wyciągających z bazy danych odpowiednie informacje, eksportując je w postaci wymaganej plików zgodnych z urzędowym formatem. Inne możliwe rozwiązanie to użycie zewnętrznych narzędzi (osobna aplikacja) pozyskujących dane z bazy programu.   Jedno i drugie   bazuje na dotychczasowej strukturze danych programu. Obydwa podejścia raczej nie są też szczególnie drogie w produkcji, oczywiście wiele zależy od tego jaki system mamy na uwadze. Zupełnie inne podejście reprezentują producenci decydujący się na rekonstrukcję struktury danych tak aby były dostosowane do wymaganego   formatu,   co z kolei jest droższym rozwiązaniem ale prawdopodobnie dużo bezpieczniejszym jeśli chodzi o jakość raportów i dalszy rozwój oprogramowania. Przedstawiciel firmy wdrażającej swój system klasy ERP na rynku dużych i średnich odbiorców poinformował,   że w jego przypadku prace nad przebudową struktury pod JPK trwały około pół roku.

Budżetując koszt wdrożenia JPK we własnym przedsiębiorstwie należy uwzględnić, iż dosyć często ulepszenie lub wymiana oprogramowania rodzi, głównie ze względów wydajnościowych, konieczność równoległej inwestycji sprzętowej.

W oczekiwaniu na zmiany

Biorąc pod uwagę zarówno koszt wyprodukowania update’ów jak i   koszt wymiany programów po stronie nabywców, możemy się w najbliższych latach spodziewać zmian na rynku dostawców systemów ERP. Niektóre stare produkty mogą nie wytrzymać próby czasu i zniknąć z rynku z uwagi na mała siłę nabywczą i brak opłacalności dostosowania przez autorów. Wielu klientów zechce wymienić swoje dotychczasowe mało popularne lub źle dobrane programy na nowe. Spore przetasowania mogą nastąpić w portfelu obecnych dużych graczy. Ci którzy umiejętnie marketingowo wykorzystają nadarzającą się szansę, powiększą zapewne swój udział w rynku. Szczególnie duża szansa na zwiększenie udziału nadarza się dla producentów rozwiązań chmurowych.

Kto i kiedy musi wdrożyć JPK? O tym decyduje kryterium podziału ze względu na wielkość przedsiębiorstwa. Podstawą prawną w tym zakresie jest definicja małych i średnich przedsiębiorców, która   została zawarta w art. od 105 i 106 Ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2013, poz. 672). Z definicji tej wynika, choć nie wprost,   jaka firma jest   dużym przedsiębiorstwem. I tak za duże uznaje się   przedsiębiorstwo, które w obu ostatnich latach obrotowych zatrudniało średniorocznie co najmniej 250 pracowników lub osiągnęło roczny obrót netto o równowartości w złotych 50 milionów euro i sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat wyniosły co najmniej równowartość w złotych 43 milionów euro. 

Jak wspomniano duzi przedsiębiorcy od 01 lipca 2016 roku objęci są obowiązkiem wdrożenia JPK w swoich systemach informatycznych. 

Podział na mikro, małych i średnich przedsiębiorców wynikający z ustawy przedstawiono w poniższej tabeli:

 

  Wielkość przedsiębiorstwa

Średnioroczne zatrudnienie

i jednocześnie

Roczny obrót netto

lub

Suma aktywów bilansu

Mikro

< 10

< 2.000.000 EUR

< 2.000.000 EUR

Mały

< 50

< 10.000.000 EUR

< 10.000.000 EUR

Średni

< 250

< 50.000.000 EUR

< 43.000.000 EUR

Terminy wejścia w życie obowiązków związanych z jednolitym plikiem kontrolnym dzielimy na:

comiesięczne przekazywanie pliku JPK_VAT (ewidencja zakupu i sprzedaży VAT). 

  • duże podmioty od 1 lipca 2016r. 
  • małe i średnie podmioty od 1 stycznia 2017r. 
  • mikro przedsiębiorcy od   stycznia 2018r.

obowiązek przekazywania pozostałych plików JPK na żądanie organów podatkowych i organów kontroli skarbowej w następujących terminach:

  • duże podmioty od 1 lipca 2016r.
  • mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa od 1 lipca 2018r.

Jednolity Plik kontrolny to jedno z większych wyzwań dla rynku informatycznego w naszym kraju.   Już od stycznia 2017 roku przyjdzie zmierzyć się z nim pod względem analitycznym aparatowi skarbowemu a pod względem wdrożeniowym ogromnej liczbie małych i średnich przedsiębiorców. 

 
Powyższy artykuł autorstwa Prezesa Zarządu ESC SA ukazał się w Gazecie Finansowej w dziale "Oprogramowanie dla firm" w wydaniu z 28 października - 10 listopada 2016 r.
artykuł JPK Robert Kubicz

  Jednolity plik kontrolny (JPK) - najważniejsze informacje.